Susza: 334 gminy z zagrożeniem w zbożach jarych. Krajewski o 200 mln euro z UE: za mało
Pierwszy raport suszowy IUNG-PIB za 2026 r. potwierdza zagrożenie w 334 gminach przy uprawach zbóż jarych — to ok. 13 proc. wszystkich gmin w kraju. W zbożach ozimych susza obejmuje 179 gmin, najgorzej w Kujawsko-Pomorskim — 49 proc. gmin w jarych i 29 proc. w ozimych. We wtorek 26 maja minister rolnictwa Stefan Krajewski oświadczył w Brukseli, że unijna rezerwa kryzysowa 200 mln euro na całą Unię jest „zdecydowanie za mała", i zapowiedział uruchomienie krajowych środków wsparcia.
System Monitoringu Suszy Rolniczej Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach opublikował pierwszy raport za okres 21 marca — 20 maja 2026 r. Z analiz wynika, że susza dotyka trzech grup upraw — zbóż jarych, zbóż ozimych oraz, w mniejszym stopniu, truskawek. W rzepaku ozimym, mimo lokalnych strat, raport nie potwierdza warunków suszowych w skali ogólnopolskiej.
Najtrudniejsza sytuacja występuje w czterech województwach. W zbożach jarych zagrożonych suszą jest 49 proc. gmin w Kujawsko-Pomorskim, 34 proc. na Mazowszu, 28 proc. w Łódzkim i 22 proc. w Warmińsko-Mazurskim. Na Lubelszczyźnie susza obejmuje 19 proc. gmin, w Wielkopolsce 14 proc. W zbożach ozimych skala jest mniejsza, ale układ regionalny taki sam — 29 proc. gmin w Kujawsko-Pomorskim, 22 proc. na Mazowszu, 15 proc. w Łódzkim. Truskawki notują zagrożenie w 10 proc. gmin mazowieckich.
Konsekwencje agrotechniczne są już widoczne na polach. Niedobór opadów ograniczył krzewienie ozimin i rozwój systemu korzeniowego — kłosy są krótsze i rzadsze, w słabszych plantacjach rzepaku pojawiło się wtórne kwitnienie po niedawnych opadach. Na cięższych glebach łany trzymają się, na lżejszych — przesiewy są kontynuowane.
- 200 milionów euro na całą Unię to zdecydowanie za mało, biorąc pod uwagę sytuację na rynku nawozów oraz anomalie pogodowe - oświadczył w Brukseli Stefan Krajewski, minister rolnictwa i rozwoju wsi. - Polska uruchomi krajowe środki wsparcia dla rolników dotkniętych suszą.
Unijna rezerwa kryzysowa 200 mln euro jest jedynym wspólnotowym instrumentem na nieprzewidziane straty w rolnictwie — i ma pokryć całą Wspólnotę, nie tylko Polskę.
Komisja Europejska potwierdziła uruchomienie rezerwy, ale środki będą rozdzielone między państwa członkowskie według skali strat. W kontekście anomalii pogodowych obejmujących Niemcy, Francję i kraje Beneluksu polska część rezerwy będzie cząstkowa. Resort rolnictwa zapowiedział, że pomoc krajowa zostanie sfinansowana z budżetu państwa — szczegóły warunków będą znane po 21 maja, dacie pierwszego pełnego raportu suszy IUNG-PIB.
Susza w środkowej Europie ma już odzwierciedlenie w notowaniach. Kontrakty na pszenicę na MATIF od początku maja rosną przy każdym kolejnym sygnale o suszy z Polski, Niemiec i Francji, co tradycyjnie wspiera ceny skupu w Polsce. Polski rynek wchodzi w przedżniwowe tygodnie z napiętą podażą ziarna z poprzedniego sezonu i niejasnymi prognozami nowego — w połączeniu z presją kosztową na nawozy oznacza to, że marginesy producentów zbóż na 2026 r. mogą być najwęższe od kilku lat.
Kolejny raport SMSR obejmujący okres 1 kwietnia — 31 maja zostanie opublikowany na początku czerwca. To na jego podstawie MRiRW określi pełen zakres uprawnień do krajowej pomocy suszowej.
źródło: IUNG-PIB, MRiRW, Bankier.pl, Farmer.pl, Tygodnik Rolniczy
